De Wachtzaal

Al van bij het prille begin van het Christendom bestonden er mensen die zich uit de wereld terugtrokken om zich volledig toe te wijden aan een of andere vorm van monastiek leven. Nu Kerk en geloof steeds verder naar de marge van de samenleving worden gedrongen groeit de verwondering om mensen die vandaag nog steeds bewust voor dit leven kiezen. Het monastieke leven staat volop in belangstelling als een aantrekkelijk alternatief voor de verzuchtingen van de wereld. Dit uit zich niet enkel in het feit dat producten die de kloosters en abdijen produceren goed verkopen en zeer gewaardeerd worden. Ook verschijnen er talloze boeken waarin buitenstaanders de wereld van de monniken trachten te doorgronden of waarin monniken iets proberen duidelijk te maken van hun inspiratie en het belang hiervan voor de wereld. De grote verdienste van “Anders leven” het boek van de jonge Benedictijn Thomas Quartier bestaat erin dat hij verder gaat waar heel wat andere publicaties ophouden. Hij probeert du...

De opmerkelijke vaststelling dat ruim de helft van de migranten in de Europese Unie tot het christendom behoort en ongeveer 13 miljoen van hen afkomstig zijn van buiten Europa (tegenover 12 miljoen islamitische immigranten), zette filosoof David Dessin aan het denken over de toekomst van het christendom in Europa. Omdat het zwaartepunt van het christendom al meer dan een millennium in Europa ligt, leeft in het Westen vaak het misverstand dat het christendom een Europese religie is die naderhand via imperialisme en kolonisatie over de wereld werd verspreid. Hieruit ontstaat de perceptie dat het geloof van de niet-Europese christelijke migranten in de lijn ligt van het algemeen gangbare Europese, geïndividualiseerde en gerationaliseerde christendom van de laatste decennia. Net om die reden blijft de eigenheid van de specifieke vormen van christendom die migranten met zich meebrengen uit heel de wereld voor westerlingen vaak een blinde vlek. In een aantal gevallen gaat het inderdaad ...

Als directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding drukte Johan Leman jarenlang zijn stempel op het Belgische integratiebeleid. In deze functie verwierf hij ook enige bekendheid bij een breed publiek als een gedreven maar ook zeer bekwaam voorvechter voor de rechten van minderheden en migranten.   Minder bekend is evenwel dat Leman voorheen kabinetschef was van Paula D’Hondt, de Koninklijk Commissaris voor het Migrantenbeleid. In dezelfde periode leidde zijn bemiddeling tot het ontstaan van de Executieve van de Moslims in België. Een constante in zijn werk blijft daarnaast zijn engagement voor het regionaal integratiecentrum De Foyer in Sint-Jans-Molenbeek. Dit alles maakt van Johan Leman een veldwerker, onderzoeker en beleidsmaker die inmiddels al vier decennia lang onafgebroken bezig is met alle vormen en aspecten van migratie en integratie. In een recent verschenen essay, maakt hij een inventaris op van de sterktes en zwaktes van het migratiebel...

Met het plotse overlijden van auteur en televisiemaker Boudewijn Büch in 2002 verdween op abrupte wijze een figuur uit de Nederlandse media die daar decennialang niet uit was weg te branden. Bovendien leefde bij veel mensen het gevoel dat ze iemand verloren waarmee ze een persoonlijke band hadden. Een belangrijke constante in het werk van Büch bestond er namelijk in dat hij steeds zichzelf als onderwerp binnenbracht. Of het nu ging om recensies, zijn boekenrubriek op televisie, zijn werk als auteur en dichter en zeker later bij de anekdotische reisdocumentaires van ‘De wereld van Boudewijn Büch’, steeds was het Büch zelf die over zichzelf en zijn bijzondere relatie met het onderwerp vertelde. Ook in de talloze interviews die met hem verschenen, hield hij stevig de regie in handen. Op deze manier boetseerde hij eigenhandig het beeld dat van hem verscheen in de verschillende media, inclusief een menigte aan details en een uitgebreid verslag van zijn emotioneel leven. Zijn plotse dood br...

Binnenkijken in de trappistenabdij van Westvleteren Vrijwel iedereen kent de namen van de grote abdijen in onze contreien. Voor een belangrijk deel is deze naambekendheid het gevolg van de productie en verkoop van bier of kaas. Bovendien liggen heel wat abdijen in een eerder rustige omgeving waar het aangenaam wandelen of fietsen is, zodat een uitstap naar een abdij vaak een toeristische of gastronomische aangelegenheid wordt, eerder dan een spirituele. Ironisch genoeg vormt net dit relatieve succes vaak een belemmering om duidelijk te maken waar het in de kern bij abdijen om te doen is. In media en reclame overheerst het beeld van de abdij als plaats van rust, stilte en authenticiteit, maar het valt de bewoners van deze abdijen moeilijk om duidelijk te maken dat rust en stilte slechts een middel vormen en geen doel op zich. De Monnik is een Godzoeker en God zoeken is een behoorlijk heftige aangelegenheid. "Heer haast u mij te helpen" zingen de monniken dan ook bij elk g...

De in 2009 overleden theoloog Edwuard Schillebeeckx was een van de meest invloedrijke theologen tijdens de woelige periode van kerkhervormingen na het Tweede Vaticaans Concilie. In zijn denken streefde hij ernaar om de menselijke ervaring een plaats te geven naast de heersende en eerder gesloten opvattingen van de Kerk over geopenbaarde waarheid. Na eerst vooral dogmatisch gewerkt te hebben, trok Schillebeeckx naderhand zijn progressieve inzichten consequent door naar de exegese, liturgie en pastorale praktijk. Zo schetste hij in 1974 in het boek ‘Jezus, het verhaal van een levende’ aan de hand van de historisch-kritische methode een menselijk beeld van Jezus en de manier waarop dienst leven achteraf Christologisch geïnterpreteerd werd. Dit monumentale boek, waarvan wereldwijd meer dan een miljoen exemplaren verspreid werden, vormde een breuk met de historisch geconditioneerde geloofsvoorstellingen van zijn tijd. Hoewel nieuwe wetenschappelijke inzichten het boek inmiddels hebben inge...

Sinds de historisch-kritische methode voor het eerst werd toegepast op de boeken van de Bijbel hebben deze langzaam het aura van een Heilig en onaantastbaar dictaat van God verloren. Het voortschrijdende   inzicht in de ontstaansgeschiedenis van deze teksten, de omgeving waarin ze werden overgeleverd en de verschillende redacties die ze aanpasten en herschreven zorgden ervoor dat de Bijbel vandaag kan gezien worden als een – al dan niet geïnspireerd – verslag van de manier waarop mensen worstelen met levensvragen en Godsbeelden. Wie de Bijbel vandaag nog wil lezen als kroniek of wetboek moet zich bewust afsluiten voor wetenschappelijke inzichten van onze moderne tijd. Voortbouwend op dit immense werkt, legt Johan Leman in ‘van totem tot verrezen Heer’ de meest recente archeologische vondsten en nieuwe antropologische inzichten naast de teksten van de Bijbel. Op basis hiervan reconstrueert hij de geschiedenis van Kanaän, waar tot de 8 e v.C. Asjera, de godin van de vruchtbaarh...