De Wachtzaal

Deze tekst verscheen eerder in Streven van April 2014 Een halve eeuw lang drukte Wannes Van de Velde zijn creatieve stempel op de stad Antwerpen. Op alle mogelijke momenten van de dag wandelde hij, straat na straat, wijk na wijk doorheen de stad om kleuren en indrukken, mensen en gebouwen en flarden van het verleden op te snuiven. Al rondzwervend eigende hij zich de stad toe, om ze daarna in zijn liederen en teksten in telkens weer nieuwe vormen en gedaanten op te roepen en te bezweren. Zo zingt hij in het lied ‘de Kleuren van de steden’: “… ik voel me ’t beste in een straat, tussen menselijke kleuren, tussen kommer en jolijt, en demonen die me sleuren langs de wegen van den tijd. Bovendien waren heel wat van zijn liederen niet zomaar vrijblijvend, maar brachten ze, net als zijn voorstellingen van de ‘Poesje’ - het traditionele Antwerpse poppentheater, de talloze toneelvoorstellingen waarin hij de hand had en zijn gepubliceerde dagboeknotities, onophoudelijk en uiterst scherp de...

Terwijl de dagen  korter worden en de kilte van de herfst begint te bijten in het vrije westen komt de tijd dichterbij waarop mensen traditioneel Kerstmis vieren.  Zo vormt dit feest en de bijhorende gewoonte om cadeautjes te geven, voor heel grote Gameproducenten het uitgelezen moment om nieuwe versies van hun moeilijk te ontwikkelen producten met een beperkte levenscyclus op de wispelturige markt te gooien. We kunnen ons de vraag stellen  wat er zo nieuw is aan deze producten? It used to be so straight forward: Good games come out on Christmas Because the kids will want something to do After the Christmas dinner … But now Christmas is the birth Of our lord and savior Call of Duty . Ben “Yahtzee” Croshaw in Zero Punctuation (21/8/2013)  (opgepast: expliciet taalgebruik) Terwijl de dagen  korter worden en de kilte van de herfst begint te bijten in het vrije westen komt de tijd dichterbij waarop mensen traditioneel Kerstmis vieren. De Germaanse variant v...

Volgens de Franse antropoloog Marcel Mauss vormt de drievoudige verplichting om te geven, te ontvangen en terug te geven, de hoeksteen van de samenleving. Het op het eerste zicht onschuldige begrip generositeit draagt dan ook het vermogen in zich om alles wat in het hart van mensen omgaat en in één beweging ook het volledige maatschappij bestel met al haar nuances te vatten en te verklaren. Het is een vermogen dat de generositeit deelt met een select aantal moderne begrippen als toeval, schuld of paradigma. Vandaar dat het recent door de docenten en studenten van Sint Lucas uitgegeven boek over generositeit uitgroeide van een in opzet eenvoudige brochure tot een indrukwekkend werk vol poëzie, fotografie, beeldende kunst, overpeinzingen, essays en verhalen over genereus geven en ontvangen.  Een boek waarin Marcel Mauss overigens veruit de meest geciteerde bron blijkt te zijn.  Het meest voor de hand liggende archetype van de genereuze gave, zo blijkt uit tal van bijdragen in...

In de woelige jaren zestig ontstond de kleinkunst in Vlaanderen. Het was een verfrissend nieuwe eigentijdse muziekstroming, waarbij uiteenlopende zangers en muziekgroepen liederen brachten in het Nederlands, ver voorbij de traditionele volksmuziek en het gebruikelijke, veel meer emotioneel geladen levenslied. De muziek of melodie was in de kleinkunst eerder ondergeschikt aan de Nederlandstalige tekst, die voor het eerst ook in de streektaal gezongen mocht worden en die geheel in de geest van de tijd, meestal intelligent, beschouwend of maatschappijkritisch was. Deze ontdekking van het intelligente Nederlandstalige lied veroverde vrijwel uit het niets de podia overal te lande. Podia die overigens, voor de tijd van de gesubsidieerde culturele centra, vaak niet meer waren dan wat geïmproviseerde constructies in de lokale parochiezaal. Kleinkunst, het kleine ambacht op het podium, bestond toen nog veel meer dan vandaag uit de directe en weinig bemiddelde, interactie tussen publiek en kuns...

Nauwelijks één of twee generaties terug vormde de Christelijke kalender nog de maat van het leven. Kerstmis en Pasen betekenden voor heel veel mensen de hoogtepunten van het jaar. Het waren momenten die zo belangrijk waren dat er weken op voorhand werd naar uitgekeken. De Vasten, de traditionele voorbereiding op Pasen begon lang op voorhand met carnaval, het grote feest van de overvloed en de groteske omkering van de maatschappelijke orde. Daarna werden mensen veertig dagen lang verondersteld, enkel de zondagen telden niet mee, om geen vlees te eten. Carne Vale betekent letterlijk: afscheid van het Vlees.  Misschien is het wel een teken van onze tijd dat Carnaval vandaag nog steeds uitgebreid gevierd wordt, maar dat de scherpe kanten van de Vasten al lang weg gevijld zijn. Van de Christelijke kalender houden vooral de feesten goed stand. Maar toch bewijzen acties als de koffiestop van Broederlijk delen of dagen zonder Vlees dat er nog wel ruimte en aandacht is voor meer dan het v...

Sinds enkele jaren staat ‘Het land is moe’, een minder bekend lied van Drs. P. (°1919), op het online filmplatform YouTube. Een zekere Ripspiqué, die het lied op het internet plaatste, voorzag het nummer van zorgvuldig uitgekozen foto’s die een erg melancholische sfeer oproepen. In zekere zin is dit korte lied – het duurt amper een minuut – een van de beste voorbeelden van het grote poëtische en beeldende vermogen, de compacte taal en fijnmazige humor van Heinz Polzer, de Zwitserse cabaretier die schuilgaat onder het pseudoniem Drs. P. De tekst van ‘Het land is moe’ heeft een aandoenlijk naïef rijmschema en zit gevat in een eenvoudige driekwartsmaat. Een voor een schuifelen gebroken en gekwetste beelden voorbij, maar reeds op het einde van de derde strofe volgt een herhaling, wat in het feilloze taaluniversum van Drs. P. nooit toevallig is. Het refrein volgt hetzelfde stramien als de rest van het lied, maar dan beeldloos; het is dus in zekere zin ook troostelozer. Op het einde komt d...

Sommige boekjes zijn alleen al omwille van de titel het lezen waard en U klets uit uw nek past zonder twijfel in deze categorie. Het boekje onderzoekt de manier waarop politiek en kiezers door de media kunnen beïnvloed worden, waarbij de titel losweg verwijst naar een bekende uitspraak van de Nederlandse politicus Piet Hein Donner die zich vaak erg kritisch uitlaat tegenover de pers. Hoewel mediaprofessor Rens Vliegenthart zich voornamelijk toespitst op de situatie in Nederland – dat met de doortocht van Pim Fortuyn en Geert Wilders net een woelig decennium achter de rug heeft – wegen vandaag in zowat alle Westerse democratieën de media steeds zwaarder door op de politiek. Toch valt de vraag wat nu juist de aard en de draagwijdte van deze ogenschijnlijke invloed is niet meteen een eenduidig te beantwoorden. Het vermogen van de media om stevig op de dagelijkse politieke agenda te wegen, lijkt op het eerst zicht alvast veel groter, dan de mogelijke invloed op het concrete beleid. De...